İznik'te Ne Nerede?
Tarihi, doğası ve zengin kültürüyle ünlü İznik köyleri
ANKET
İznik'e yapılan hizmetleri yeterli buluyor musunuz?






PİYASA BİLGİLERİ
DövizAlışSatış
Dolar 2.0903 2.0940
Avro 2.8160 2.8211
SAYFA GÖSTERİM İSTATİSTİĞİ
Bugün: ................... 2232
Dün: ....................... 2078
Toplam: .................. 2443981
Üye sayımız: .......... 264
IP: ....... 54.198.126.197
FACEBOOK SAYFAMIZ
YAZARLAR
12 Punto15 Punto18 Punto20 Punto Twitter'da paylaş Google'da paylaş Myspace'de paylaş
"Pele Mehmet ile kısa bir sohbet"

“Mehmet ağabey, Pele’nin mahlası nereden geliyor?” diye sorduğumda, “İznik Gençlerbirliği’nde futbol oynadığım yıllarda kaptan Orhan ağabey taktı bu lakabı.” Yanıtını verip gülümsüyor ve ekliyor: “1960’lı yıllardı. Sonraları İznik Gençlerbirliği ile Kale Spor birleşip İznik Spor oldu. Uzun yıllar futbolla uğraştım, İznik Spor’un temeliyim.”

Yanımıza Ali Balaban geliyor. Mani ile çay istiyor Pele Mehmet:

Okçular çeker yayı
Lâle ver bize üç tane demli çayı

Mehmet Tura’yı, nam-ı değer Pele Mehmet’i dinledim. Gündeme ilişkin (Başbakan Erdoğan ile neler konuştuğu ve İznik’teki romanlar üzerine) hazırladığım soruları bir kenarı bıraktım. Bunlara hiç girmeyelim, dedi.

Çaylar geldiğinde Pele Mehmet’in gözleri göle dalıp çıkıyor. Serinlemiş olacak ki başlıyor anlatmaya.

Kendisinden kısaca hayatı ve hayatının büyük bir bölümünü yaşadığı İznik’i anlatmasını rica ettim. O ise eski İznik’e uzandı.

"Kısaca hayatım"
İznik Derbent’liyim. Aslen Selanik göçmeniyiz. Sekiz yaşlarında simit satmakla hayata atıldım. Akabinde ayakkabı boyacılığı, çarşı da hamallık, darbukacılık, bandoculuk, piyangoculuk, büfecilik gibi çeşitli işlerde çalıştım. Ve çok sevdiğim İznik Spor’un amigoluğunu yaptım. Sonra İstanbul Arkeoloji Müzesi’nin İznik’te 1963’te başlattığı kazılarda Fülfül İlhan, Erdoğan Bostan ve diğer arkadaşlarla da çalıştım.

Soyumun pehlivan olması nedeniyle ve rahmetli iki ağabeyimin pehlivan olması beni er meydanlarına itti. Otuz beş yıldır er meydanındayım. Şu anda tarihi Edirne Kırkpınar Yağlı güreşleri iki baş cazgırından biriyim.

"Yapmaya çalıştığım…"
Bu güreşler vasıtası ile bütün Türkiye’yi gezdim. Yurt dışına da Japonya başta olmak üzere Fransa, Almanya, Hollanda, Makedonya, Bulgaristan, Yunanistan ve İngiltere’ye gittim ve gittiğim her yere güzel İzniğimi bütün dünyaya tanıtmaya çalıştım. Bunu da sadece İznik’te oturan beni “Pele Mehmet” yapan, bugünlere gelmeme neden olan değerli İznikli hemşerilerime vefa borcumu ödemek için yapıyorum.

"Medeni bir şehir"
İznik, 1950–60-70’li yıllarda bana göre altın çağını yaşamıştır. Çok medeni bir şehirdi. O dönemlerde Barış Manço, Cem Karaca, İbrahim Tatlıses, Bülent Oran, Hamiyet Yüceses gibi Türkiye’nin en önemli ses sanatçıları burada konser verirdi. Bu konserlerde çok iyi bir dinleyici kitlesiyle karşılaşırlardı.

Yine aynı dönemde Türkiye’nin en önemli tiyatroları gelirdi, burada sahne alırlardı; Kent Oyucuları, Dormen Tiyatrosu, Muammer Karaca Tiyatrosu gibi.

"Üzüm Festivali"
İznik’i Türkiye’ye ve dünyaya tanıtan İznik Üzüm Bayramı ve Festivali vardı. Üzüm zamanı geldi mi bayramdı İznik. Bu festival İznik’in süsüydü. Üzüm bayramının tanıtımını ben de yapardım o zaman. Kamyonların arkasına afişler asardım.

"Lale Sineması"
Plaj vardı o zamanlar. O yıllarda komşuluk en üst seviyede idi. Arkadaşlık, dostluk fevkalade idi. Düğünleri muhteşemdi. Hıdrellez eğlenceleri bir başkaydı. Üç tane kışlık sinema, dört tane yazlık sinema vardı. Lale Sineması İznik’in en eski sinemasıdır. O yıllarda hem büfecilik yapıyor hem de sinemanın reklâmlarını yapıyordum.

İznik’te insanlar sinema ve tiyatrolara hanımlarıyla birlikte gayet medenice giderlerdi. Oralar gül bahçesi gibi kokardı. Herkes birbirine muhteşem bir saygı duyuyordu. İznik’in kültürü de çok yüksek seviyede idi.

Boru mikrofonuyla geziyordum İznik’te : “Alo, alo! Dikkat, dikkat! Bugün saat iki de yalnız bayanlara, başrollerinde Ayhan Işık ve Türkan Şoray’ın bulunduğu Acı Hayat filmi oynayacaktır, önemle duyurulur.”

Açık sinema film platosu gibiydi İznik. Başrollerini Orhan Günşiray ve Eşref Kolçak’ın oynadığı “Yarın Bizimdir” filmi, başrollerini Ayhan Işık’ın, Halil Ergün’ün, çok değerli sanatçıların yaptığı birçok film çekilmiştir İznik’te. Bendeniz de figüran olarak yer almışımdır.

“İznik’te çekilen ilk filmi” soruyorum.

İznik’te çekilen ilk film, 1957’de Pervin Par ile Eşref Kolçak’ın oynadığı Nejat Saydam’ın çektiği “Kin” filmidir.

"Halk Eğitim Merkezi"
O dönemlerde güzel çalışmalar yapılıyordu. Doğan Meriç’in çok güzel çalışmaları vardı. Onun sayesinde Kaymakamlık Kupası futbol maçları yapıldı, çevre köyler arasında.

"Panayır"
Yine o yıllarda panayırı vardı İznik’in, dört gün sürerdi. Nüfus 6–7 bin falandı. 50–60 bin olurdu panayır zamanında.

Panayırdan bir gün evvel yağlı pehlivan güreşleri yapılırdı.

1984’te Gönen’e gittim. Çitlembik parkını dolaşırken “koca cazgır sen nerdensin” dediler. Ben; “İznikliyim” deyince, “Ah İznik, ah!” dediler. “Biz İznik panayırına gitmek için 3–4 gün öncesinden yola çıkıyoruz.”

Çevre köy ve İlçelerden yaylı at arabalarıyla geliyorlardı akın akın. İznik Bursa ve çevresinin fuarıydı. Oteller falan yoktu, insanlar gelip handa, hasırlarda kalırlardı ama mutlu mesut ayrılırlardı.

İznik gölünün kenarı –bilhassa yazın, İstanbul başta olmak üzere, çevre bölgelerden insanların gezip dolaştığı, piknik yaptığı bir yerdi.

Mayıs aylarında İstanbul, İzmir, Zonguldak, Eskişehir gibi illerden talebeler geliyor, tur düzenliyorlardı.

"Düğünler ve Hıdrellez"
İznikliler Hıdrellez günleri sabahleyin İznik gölü kenarına gelirler, burada gölün suyu ile yüzlerini yıkarlar, adaklar adarlar, taşlardan ev yapar, buradan Abdülvahab’a gider dua okurlar, dilek dilerlerdi.

Kimi bir gece öncesinden kavanozlara, kaplara niyetlerini yazar, gül ağacının dibine atarlar, sabah ta okurlardı.

Akşam bir ateş yakılırdı, etrafında toplanıp maniler okunurdu.
Düğünler evlerin bahçelerinde yapılırdı. Kına geceleri bu düğünlere ayrı bir güzellik katardı.

"Bir manisi"
Rast giderse işin mermere geçer dişin
Rast gitmezse işin
Kaymak yerken kırılır dişin

"Köpük helvası"
O yıllar Türkiye’nin pek az yerinde yapılan İznik’e mahsus köpük helvası yerdik. Helvacı gaste kâğıdına koyardı helvayı, yanında ekmek bir güzel yerdik.

"Kepekleme balığı ve yayın"
İznik gölünün bize sunduğu kepekleme balığı vardı. Tadına doyum olmazdı. Yayın şiş yemek için çevre il ve ilçelerden insanlar gelirdi oluk oluk. Buranın turizmi daha canlıydı.

"Bando takımı"
1961 yılında İznik’te etrafımızda Bursa hariç sadece İznik’te bando vardı. Sivil bando. İznik spor’un bandosuydu aynı zamanda. Etraftaki ilçeler bu bandoyu alırlardı bazen. Rahmetli Cemal Gümüş bando şefiydi. Bende bu bandonun bir elemanıydım.

"İznik Musiki Cemiyeti"
Musiki Cemiyeti vardı İznik’te. Eczacı Erol (keman), Rahmetli Baha ağabey (klarnet), Meşhur Kemancı İzzet (keman), Rahmetli Tacettin ağabey (klarnet), okuyucu olarak; Rahmetli Cibişim Burhan, Erol Bozdemir gibi çok değerli ses sanatçıları da vardı.

Ben, Burhan Bakan, İlhan Tırnava Musiki Cemiyetinin naçizane üyeleriydik. Okuma oranı çok yüksekti. O zamanki İznik’le şimdiki İznik arasında dağ var, dağ.
İznikli o zamanlar çok iyi giyinirdi. Müthiş bir giyim kültürü vardı.

"İznikli olmak"
İznikli olduğum için gurur duyuyorum. Dünyanın neresine gidersem gideyim İznik kadar güzelini görmedim. Herkes bu kentin kıymetini bilsin ve çok sevsin. Ben İznik delisiyim, İznik sevdalısıyım. Türkiyemi çok seviyorum, bu kent için ve ülkem için canımı seve seve feda ederim.

Bütün İznik halkına en derin saygılarımı sunar, İzniğimin hak ettiği yeri almasını canı gönülden temenni ederim.

Cazgır: bir diğer adıyla Salâvatçı; yağlı güreşlerde pehlivanları tanıtan, güreşi başlatan kişi.


Cazgır Pele Mehmet’in güreş öncesi okuduğu mani’nin bir kısmı.

“…
Söğüt dalından odun olmaz,
Her kızdan kadın olmaz,
Her ananın doğurduğundan
Pehlivan olmaz.
Bazı sirkelerin dibine çökmüştür tortusu,
Var olsun dünya yüzünde kahraman Türk ordusu.
Korkma pehlivan korkma meydan senindir
Allah Allah illallah alkışlarla dileyelim
Pehlivanlara maşallah…”

Nurettin Taşkın - 2010


3283 kez görüntülendi.


Yorum yaz
Onay bekleyen: 0
Yorum sayısı: 8
Yazıya ait yorumlar
Recep Bozkurt / 2011-04-19 00:40:11

Sevgili Nurettin Taşkın; PELE, İznik'in en renkli simalarından biridir ve İznik'in tanıtılmasında büyük emekleri bulunan bir kişidir.Onunla yaptığınız mülakat İznik'in Sosyal Tarihi açısından tam bir belge niteliğindedir ve çok değerlidir. Bu nedenle sizi içtenlikle kutluyor, gözlerinizden öpüyorum.

Recep Bozkurt / 2011-04-19 00:53:16

Sevgili Nurettin; senin bu güzel söyleşi kervanına mutlaka şu isimler de katılmalıdır.Keşke onlara da ulaşıp İznik Sosyal Tarihine not düşseniz.
1 "Ameli Faik"-Faik Kırımlı,
2-"Ziraatçı Ahmet",
3-Nihat Savaş,

YALÇIN ÖZTÜRK / 2011-04-20 00:27:14

MÜKEMMEL AMA MEHMET AĞABEY BAZI ANILARI SAKLAMIŞ KENDİNE..BENCE YENİDEN DALMALI ANILARA VE ÇIKARTMALI GÜN YÜZÜNE DİPTE KALANLARI.İZNİKLİ ANLAMALI İZNİĞİ,TANIMALI HADİ MEHMET AĞABEY TUT NEFESİNİ ÇIKART DİPTE KALAN ANILARI...

Nurettin Taşkın / 2011-04-22 17:13:06

Değerli Recep hocam, güzel yorumunuz için teşekkür ederim ve ellerinizde öperim. Bahsettiğiniz kişilere ulaşmaya gayret edeceğim, tabi ki en büyük amaçlarımdan biri Faik Kırımlı ile uzun bir söyleşi gerçekleştirmek. :)

Nurettin Taşkın / 2011-04-22 17:16:08

Yalçın üstadım, her daim en güzel okurun ben olacağım :) Keşke daha fazla kalabilseydim İznik'te, İznik'te bir şey olmazlara inat, sevgiyle saygıyla konuştum değerli insanlarla, mümkün olsa da tarihini kendi dilinden yazsak bu güzel memleketin.

ihsan baydar / 2011-05-03 17:24:31

Eski İznik bundan daha güzelanlatılmaz.Yürğine salık pele abi.Çocuklara vasiyetim var,ölürsem beni mutlaka İznik'de gömün diye.Sağlığımızzda yerleşemedik hiçolmazsa ölünce yerleşelim.

Nurettin Taşkın / 2011-05-04 22:56:41

güzel yorumunuz için teşekkürler ihsan bey, bu sohbeti bu güzel iznik'i pele dayıdan bizzat dinlemenizi de tavsiye ederim.. tam bir istanbul beyefendisi gibi konuşuyor, onunla konuşmak bir ayrıcalık diyebilirim :)

Huriye Atlamaz / 2012-01-25 03:54:57

Merhaba!
Lütfen beni arar mısınız?
ÖNEMLİ...
0 533 773 18 52-Bursa
Şimdiden teşekkürler!
Sevgilerimle...

ÜYE GİRİŞİ
Kullanıcı adı:
Şifre:
Şifremi unuttum  
İZNİK VİDEO ARŞİVİ İznik Tanıtım Filmleri
İZNİK FOTOĞRAFLARI İznik Fotoğraflari
GEÇMİŞTE İZNİK Geçmişte İznik
USTA ELLERİMİZ Usta Eller
YAŞAM'DAN PORTRELER Yaşam'dan Portreler
ETKİNLİK HABERCİSİ
           
NÖBETÇİ ECZANELER
Bugün
Bektaş Eczanesi
Beyler Mah. Kılıçaslan Cad. No:137 İznik / Bursa
İZNİK'TE HAVA
İznik Tarihinden M.Ö 2500 yıllarına kadar inen tarihi boyunca İznik, Altınşehir, Nicea, Antigonia, isimlerini almıştır.